Σπερμοδιάγραμμα

 

σπερμοδιάγραμμα

Το σπερμοδιάγραμμα είναι η πρώτη και ίσως η σημαντικότερη εξέταση της εκτίμησης της γονιμότητας του άντρα, κατά την οποία ελέγχονται:

  • Τα ποσοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος όπως συνολικός αριθμός σπερματοζωαρίων και ο όγκος σπέρματος.
  • Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος όπως η μορφολογία σπερματοζωαρίων και η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
  • Άλλες παράμετροι όπως οι συγκολλήσεις σπερματοζωαρίων και η παρουσία λευκών αιμοσφαιρίων.

Ως σπέρμα ονομάζουμε το σύνολο του υγρού που εκβάλλει από την ουρήθρα κατά την εκσπερμάτιση και περιέχει τα σπερματοζωάρια και το σπερματικό υγρό.

 

σπερμοδιαγραμμα

Το σπερμοδιάγραμμα θα χρειαστεί να γίνει στις παρακάτω περιπτώσεις:

  • Στη διερεύνηση της γονιμότητας του ζευγαριού που θέλει να αποκτήσει παιδιά.
  • Κατά τη διαδικασία λήψης σπέρματος για κρυοσυντήρηση και μελλοντική χρήση του.
  • Στη διαδικασία υποβοηθούμενης κύησης, σε ζευγάρια που αδυνατούν να αποκτήσουν μόνοι τους το δικό τους παιδί.
  • Ύστερα από χειρουργικές πράξεις ή θεραπευτικές αγωγές, που μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία των όρχεων.

Η εξέταση του σπέρματος , το οποίο έχει ληθφεί με αυνανισμό, αρχίζει στο εργαστήριο 30 λεπτά μετά την εκσπερμάτιση. Πριν από τη λήψη του δείγματος συνιστάται αποχή 2-4 ημερών. Αν το δείγμα δεν μπορεί να παραχθεί στο εργαστήριο, θα πρέπει να μεταφερθεί προστατευμένο από το κρύο (έχοντάς το κοντά στο σώμα) ,και να παραδοθεί στο εργαστήριο το προτιμότερο μέσα σε 30 λεπτά, αλλά το αργότερο σε μία ώρα από την εκσπερμάτιση.  Πριν δώσει το δείγμα του σπέρματος ο εξεταζόμενος θα πρέπει να λάβει τόσο προφορικές όσο και γραπτές πληροφορίες σχετικά με το σκοπό της εξέτασης, για την αποφυγή τυχόν προβλημάτων.

Πιο αναλυτικά, το σπερμοδιάγραμμα περιλαμβάνει την εκτίμηση και μέτρηση των φυσικοχημικών και μακροσκοπικών χαρακτηριστικών του σπέρματος, του όγκου, του pH, της συγκέντρωσης, του συνολικού αριθμού των σπερματοζωαρίων, της κινητικότητας των σπερματοζωαρίων, του προσδιορισμού των στρογγυλών κυττάρων (πυοσφαίρια και ανώριμες σπερματίδες) και τέλος της μορφολογίας των σπερματοζωαρίων σύμφωνα με τα κριτήρια WHO.

 

σπερμοδιάγραμμα

Τιμές αναφοράς

  • Εμφάνιση / Οσμή / Χροιά / Γλοιότητα (ιξώδες): Φυσιολογικά
  • Ρευστοποίηση : Πλήρης εντός 60 λεπτών
  • Συγκολλήσεις : Αρνητικό
  • Όγκος : > 1,5ml
  • pH : 7.2 – 8.0
  • Συγκέντρωση σπερματοζωαρίων : >15 εκ  ανά ml
  • Ολικός αριθμός σπερματοζωαρίων : 39.0 εκ
  • Ολική κινητικότητα σπερματοζωαρίων : >40%
  • Πρόσθια κινητικότητα σπερματοζωαρίων : >32%
  • Ταχεία πρόσθια κινητικότητα σπερματοζωαρίων : >25%
  • Φυσιολογική Μορφολογία : > 4%

 

ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

  • Ακίνητα σπερματοζωάρια : καμία ένδειξη κίνησης (d κίνηση)
  • Κινούμενα σπερματοζωάρια: ενδείξεις κίνησης – ενεργός αλλαγή θέσης ουράς (επιτόπια – c κίνηση)
  • Προωθητική κινητικότητα σπερματοζωαρίων: ενεργός μετατόπιση από το ίδιο το κύτταρο ( b κίνηση)
  • Ταχεία προωθητική κινητικότητα σπερματοζωαρίων: >1/2 μήκος ουράς / sec ή > 5 x μήκη κεφαλής / sec (a κίνηση)

σπερμοδιαγραμμα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ

Κριτήρια φυσιολογικής μορφολογίας κατά Krüger :

  • Μορφή Κεφαλής : Ωοειδής (οβάλ) – Κανονικό περίγραμμα – Ακρόσωμα (καλύπτει 40 – 70% της έκτασης της κεφαλής) – Κενοτόπια (< 20% της έκτασης της κεφαλής)
  • Αυχένας/Ενδιάμεσο τμήμα : Κανονικό σχήμα – Συμμετρική, ευθεία έκφυση της ουράς
  • Ουρά : Μη σπειροειδής – Ευθεία ή ελαφρώς κεκαμμένη – Λείο περίγραμμα
  • Κυτταροπλασματική σταγόνα : Κανονικό περίγραμμα – Στη βάση κεφαλής/ ενδιάμεσου τμήματος.

 

Η χρώση των σπερματοζωαρίων και η παρατήρησή τους σε εξειδικευμένα πλακάκια Testsimplets* μας δίνουν την ικανότητα να προσδιορίζουμε το ακριβές ποσοστό των φυσιολογικών μορφών (4%WHO, 2010)   καθώς και των ανωμάλων.

Τα πλακάκια Testsimplets* χρησιμοποιούνται από τα μεγαλύτερα κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής παγκοσμίως και εγγυώνται λεπτομερές, γρήγορο και αξιόπιστο αποτέλεσμα στην παρατήρηση της μορφολογίας των σπερματοζωαρίων.Η άριστη χρώση μας επιτρέπει, επίσης, τη διάκριση των διαφορετικών ανωμαλιών μορφολογίας (κεφαλής,ουράς,αυχένα, κυτταροπλασματικό υπόλοιπο).

 

Μια ανάλυση σπέρματος για τον προσδιορισμό της γονιμότητας θα πρέπει να πραγματοποιείται σε τουλάχιστον δύο δειγματοληψίες, με διαφορά το λιγότερο επτά ημερών στη διάρκεια μιας περιόδου δύο έως τριών μηνών, επειδή ορισμένες συνθήκες μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα σπέρματος.

Ένα παθολογικό δείγμα σπέρματος μπορεί να χαρακτηριστεί από:

  • ολιγοσπερμία, όταν ο αριθμός των σπερματοζωαρίων είναι χαμηλότερος από το φυσιολογικό (<20 εκατ. ανά  ml)
  • ασθενοσπερμία, όταν το ποσοστό κινητικότητας των σπερματοζωαρίων είναι χαμηλό
  • ολιγοασθενοσπερμία, όταν ο αριθμός και η κινητικότητα είναι χαμηλότερα από το κανονικό
  • τερατοσπερμία, όταν παρατηρείται ένα υψηλό ποσοστό δύσμορφων σπερματοζωαρίων
  • αζωοσπερμία, όταν δεν ανιχνεύονται καθόλου σπερματοζωάρια

 

Σε περίπτωση παθολογικών ευρημάτων προσφέρεται δωρεάν συμβουλευτική για το πώς αυτά επηρεάζουν την πιθανότητα σύλληψης και ποια είναι τα ενδεδειγμένα επόμενα βήματα.

 

Πιο εξειδικευμένες εξετάσεις για το σπέρμα αποτελούνε το Fish σπέρματος και  η εξέταση κατακερματισμού του DNA του σπέρματος.

 

σπερμοδιαγραμμα

Το κείμενο επιμελήθηκε η Γεωργία Λαγοδόντη 

 

Βιολόγος, MSc Βιολογία της Αναπαραγωγής

Πιστοποιημένη στη διενέργεια σπερμοδιαγράμματος από European Society of Human Reproduction and Embryology